堪布微博
“色”怎么就是“空”呢？我们的眼睛可以看到形形色色的东西，红、绿、白等颜色，长、方、圆等形状……从凡夫五种感官的角度来说，这些都是存在的。现在我们要争论，或者要探讨的，不是眼睛能否看到、耳朵能否听见等等，在这一点上，没有什么值得争议的，这是大家所公认的概念，只要有眼睛、有耳朵的人，都肯定能够看到、听到。问题就在于，虽然我们看见了，但眼睛所见是否真实？眼睛所见的各种东西实际上是否存在呢？这就是我们要研讨的问题了。
网页链接 [慧灯之光五：《般若波罗蜜多心经》详解]
网页链接 [慧灯之光五：《般若波罗蜜多心经》详解]
མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས།གང་ལ་སྟོང་བ་ཉིད་རུང་བ།།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར།།གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ།།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མི་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས།
龙猛菩萨：
以有空义故， 一切法得成；若无空义者， 一切则不成。
龙猛菩萨：
以有空义故， 一切法得成；若无空义者， 一切则不成。
阿弥陀佛！请问：为什么忘想心不是《心经》经题里所说的“心”呢？答：所谓的妄想心，就是缘着六尘落谢的影子而起的分别。譬如缘着色声香味触各种尘境，发生了各种心，这些心缘生缘灭，刚刚有，现在没有了，等会儿遇到因缘又出现了。这样一个缘生的心，没有独立的自体，唯一是观待缘而起的。因缘聚的时候忽而现假相，因缘散的时候当下破灭，正现的时候也没有实体。再者，不断地随缘而现。这哪里是真心呢？这样就可以看到，它就像银幕上的幻影一样，不断地在起起灭灭，那当然不是真实的心。正现的时候，在银幕上连一个微尘也找不到，而且缘散的时候，在银幕的里里外外去找，也丝毫没有它，可见这样的幻影不是真心。
世间一切的本性皆是无常、空性，没有一法是值得信赖的。然而，凡夫人以虚妄的分别念，把外境误以为实有，将不净视为清净、痛苦当作安乐、无常执为常有，就这样将自心捆缚了，并做出种种颠倒的行为。
——法王晋美彭措
——法王晋美彭措
ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་བའི་མདོ་ལས།སྲིད་གསུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་སྙིང་པོ་མེད།།མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་སྒྱུ་མ་བཞིན།།འོང་བ་མེད་ཅིང་འདི་ནས་འགྲོ་བའང་མེད།།རྒྱུན་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོང་ཞིང་མཚན་མ་མེད།།ཅེས་གསུངས།
《显句论》所引用之佛经：
三有如梦无实质，速灭无常如幻术，无来亦无由此去，相续常空无相状。
《显句论》所引用之佛经：
三有如梦无实质，速灭无常如幻术，无来亦无由此去，相续常空无相状。
（5）
༼༼༥༽འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་བྲལ་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ།། དེ་ལྟར་ན། གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ནུས་སོ།། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་ནས། དགེ་སློང་དེ་དག་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།
如是我闻：
一时，佛住舍卫国祇树给孤独园。
尔时，世尊告诸比丘：“于色不知、不明、不离欲贪、心不解脱者，则不能断苦。如是受、想、行、识不知、不明、不离欲贪、心不解脱者，则不能断苦。
于色若知、若明、若离欲贪，心解脱者，则能断苦。如是受、想、行、识若知、若明、若离欲贪、心解脱者，则能断苦。”
时，诸比丘闻佛所说，欢喜奉行。
༼༼༥༽འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་བྲལ་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ།། དེ་ལྟར་ན། གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་བ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ནུས་སོ།། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་ནས། དགེ་སློང་དེ་དག་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།
如是我闻：
一时，佛住舍卫国祇树给孤独园。
尔时，世尊告诸比丘：“于色不知、不明、不离欲贪、心不解脱者，则不能断苦。如是受、想、行、识不知、不明、不离欲贪、心不解脱者，则不能断苦。
于色若知、若明、若离欲贪，心解脱者，则能断苦。如是受、想、行、识若知、若明、若离欲贪、心解脱者，则能断苦。”
时，诸比丘闻佛所说，欢喜奉行。
佛教不承认一切是命中注定，努不努力结果都一样。佛教更推崇命自我立，一切成败靠的是自己。
正如《杂阿含经》中一则公案所说：
有一天，佛陀带着阿难去舍卫城化缘，路上看到一对老夫妇，形如乞丐，非常可怜。
佛陀问阿难：“你看到这对老夫妇没有？”
阿难回答：“看到了。”
佛陀说：“这两人在少年时，若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第一大富翁；若选择出家学道，则会成就第一阿罗汉果。
在盛年时若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第二大富翁；若选择出家学道，则会成就第二阿那含果。
在中年时若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第三大富翁；若选择出家修道，则会成就第三斯陀含果。
在老年时若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第四大富翁；若选择出家修道，则会成就第四须陀洹果。
只可惜，他们在世间法和出世间法上都没努力过，现今才沦落成这个样子。”
正如《杂阿含经》中一则公案所说：
有一天，佛陀带着阿难去舍卫城化缘，路上看到一对老夫妇，形如乞丐，非常可怜。
佛陀问阿难：“你看到这对老夫妇没有？”
阿难回答：“看到了。”
佛陀说：“这两人在少年时，若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第一大富翁；若选择出家学道，则会成就第一阿罗汉果。
在盛年时若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第二大富翁；若选择出家学道，则会成就第二阿那含果。
在中年时若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第三大富翁；若选择出家修道，则会成就第三斯陀含果。
在老年时若非常努力地赚钱，会成为舍卫城第四大富翁；若选择出家修道，则会成就第四须陀洹果。
只可惜，他们在世间法和出世间法上都没努力过，现今才沦落成这个样子。”
为什么不能依止念头呢？尽管从世俗谛的角度来观察，也有好的念头，譬如正知正见等等，但从智慧、从佛的境界来讲，所有的念头都是错误的观点。如果不放下这些错误的观念，就只能得到一些人天福报，而不能得到解脱成就。每个众生心里都有如来藏，只不过被外面的一层厚厚的意识与烦恼的外衣包裹住了。如何去掉这层外衣，展现出内在的如来藏呢？刚开始修行的时候，要先修出离心、菩提心。当出离心和菩提心达到标准后，就修金刚萨埵等剩下的几个加行修法，之后还有一个修禅定的阶段。虽然出离心、菩提心及禅定等都是识而不是智，但在修行初期只有这样修，才能逐步达到佛的要求，所以修加行非常重要，依靠念头断除念头，当念头消失后，智慧就有可能显现出来了。网页链接 [慧灯之光七：四依法]
网页链接 [慧灯之光七：四依法]
对于污秽的不净粪，人见后定会恶心，但在猪狗看来，却是不可多得的美味。因此，对于美丑、好坏的判别，全是众生一时的分别念所致。事实上，外境中并不存在绝对的好或绝对的坏。
——法王晋美彭措
——法王晋美彭措
有的人说，修行要轻松、要自在，然后就什么也不做。这是一种误解。什么叫轻松自在？当你不执著三轮，三轮都能放下的了，这时才有轻松自在。并且无论在何种环境下，无论做什么，都是轻松的，都是自在的。
世间万象皆依缘起，随条件的聚合、变化而生成、变化、坏失，无可执持。见地与真相的偏离，使我们处于愚蔽、扭曲、不得自在的状态，把原本无常的误认为本该恒常，把无我的执为固有，因而一再地幻灭、失落，求而不得，无从安心。
སོ་སོར་ཐར་བའི་མདོ་ལས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོས་པ་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན།ཞེས་གསུངས།
《别解脱戒经》：
若于俱胝劫，听闻并受持，讽诵及修行，戒律极难得。
《别解脱戒经》：
若于俱胝劫，听闻并受持，讽诵及修行，戒律极难得。
阿弥陀佛！请问：为什么肉团心不是《心经》经题里所说的“心”呢？
回答：简单说它是妄心，是生理上的肉团心。也就是我们都会以为，心脏是自身的心。其实，心脏是四大假合，一一分析之后，心肌、心血管等归于地大，血液、组织液等归于水大，三四十度的温度归于火大，搏动归于风大。一一归属之后，只有这样的坚固性、湿润性、暖热性、动转性，只是由这四种成份假合出来的，并没有一个实体的心脏。再者，当初入胎，和父母的精血一和合，最初位的时候出现了心脏，这是缘生的法；接着，心脏在几十年当中不断地搏动；最后人死以后，心脏弃之于荒野，烧之于火炉，或者成为猛兽的食物，之后化为乌有了，这样的心哪里是真心呢？总之，透过多体观，知道四大假合，没有独一。透过因缘观，知道缘生缘灭，在相续上，也是当同类因缘消散的时候，彻底没有了；在刹那上，也是一刹那也不住。从体性上去观，当体就没有实质。这就可以看到，它是虚妄的假相，并非真心。
回答：简单说它是妄心，是生理上的肉团心。也就是我们都会以为，心脏是自身的心。其实，心脏是四大假合，一一分析之后，心肌、心血管等归于地大，血液、组织液等归于水大，三四十度的温度归于火大，搏动归于风大。一一归属之后，只有这样的坚固性、湿润性、暖热性、动转性，只是由这四种成份假合出来的，并没有一个实体的心脏。再者，当初入胎，和父母的精血一和合，最初位的时候出现了心脏，这是缘生的法；接着，心脏在几十年当中不断地搏动；最后人死以后，心脏弃之于荒野，烧之于火炉，或者成为猛兽的食物，之后化为乌有了，这样的心哪里是真心呢？总之，透过多体观，知道四大假合，没有独一。透过因缘观，知道缘生缘灭，在相续上，也是当同类因缘消散的时候，彻底没有了；在刹那上，也是一刹那也不住。从体性上去观，当体就没有实质。这就可以看到，它是虚妄的假相，并非真心。
对给自己开示取舍之处的上师善知识，应该生起真佛的想法。如果对自己的上师生起是人的想法，那么就会引起一起伴行的过失。通常人的性格有贤善的，也有恶劣的，那些性格恶劣、人品极差的人，一般不要呆在上师身边。
还有一种色法，是通过修行所看到的现象。比如说，通过长期修不净观、白骨观，最后就能直接将所有人的身体看成骷髅等等。在那个时候，人的骨头真的是看得到的啊！这不是心里观想的，而是眼睛真真切切地看到的。另外还有一些修法，是将整个世界都观想成红色的、黄色的等等，通过修持以后，世界在这些修行者眼里就真的成了红色或者黄色。在有些气脉明点的修法当中，修行人会看到一些有颜色、有形状的特殊物质。包括有些小乘修行人在禅定当中，也可以把眼前的物质看成水，并且可以在这样的“水”中游泳；可以把墙看成虚空，然后穿墙而过；也可以把虚空看成地面，然后坐在虚空当中；或者把所有的物质变成风、变成火。虽然这些境界不符合常人所看到的事实，但他们所见到的就是这样。这些有悖于常规的现象，也属于色法的范畴。网页链接 [慧灯之光五：《般若波罗蜜多心经》详解]
网页链接 [慧灯之光五：《般若波罗蜜多心经》详解]
但凡有了狂乱的分别念，人就像风中的棉絮一样飘忽不定，今天追求甲，明天喜欢乙……结果得到手的美人，最后又认为过于平凡。
试想，假如美丽真有稳固不变的自性，那这个人前后就不该有如此巨大的变化，对于喜欢的人，应该永远喜欢才对，并且还应得到全人类的一致认同。但事实并非如此，某人认为一个女人长得勾魂摄魄、无比迷人，但别的男人就不一定欣赏，甚至觉得也不过尔尔。这就是分别念的不同体现。
——法王晋美彭措
试想，假如美丽真有稳固不变的自性，那这个人前后就不该有如此巨大的变化，对于喜欢的人，应该永远喜欢才对，并且还应得到全人类的一致认同。但事实并非如此，某人认为一个女人长得勾魂摄魄、无比迷人，但别的男人就不一定欣赏，甚至觉得也不过尔尔。这就是分别念的不同体现。
——法王晋美彭措
依智不依识，是修行后期的做法。在修行前期，则要用念头对付念头，要以毒攻毒。通过修出离心、菩提心等方法积累资粮，当资粮积累到一定程度的时候，才会开悟。我们不要把证悟当成很神秘的东西，尽管是否开悟其他人很难知道，但自己却很容易衡量：当心静下来的时候，如果能非常清楚地感觉到心的本性是空性，就可以说是证悟了；如果没有任何空性体证，就谈不上证悟。只有加行等基础修法过关以后，才可以走到证悟的境地，才能真正做到依智不依识，在此之前是无能为力的。修加行最关键的，是要在质量上下功夫。在没有达到标准之前就试图往下修，是没有太大作用和意义的。在以前的藏地，一生修十几二十遍加行的大有人在。加行修得越好，对证悟越有帮助。在证悟以后，就不需要依止念头了。当然，证悟以后还会有细微的念头与执著，直到成佛才会彻底消失。网页链接 [慧灯之光七：四依法]
网页链接 [慧灯之光七：四依法]
ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་དུ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ལ། །གདུགས་དང་བ་དན་མར་མེའི་ཕྲེང་བ་དང་། །ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་དད་སེམས་མཆོད་བྱས་པས། །གང་གིས་དམ་པའི་ཆོས་འདི་འཇིག་པའི་ཚེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འགག་པ་ན། །ཉིན་ཞག་དུས་ནི་བསླབ་པ་གཅིག་བཟུང་བ། །དེ་བས་བསོད་ནམས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས།
《月灯三昧经》：
若于河沙多亿劫，供养百亿那由佛，清净信心施肴膳，亦施灯鬘及幡盖。若于正法衰末世，如是佛法欲灭时，于一日夜学是行，比前福报胜于彼。
《月灯三昧经》：
若于河沙多亿劫，供养百亿那由佛，清净信心施肴膳，亦施灯鬘及幡盖。若于正法衰末世，如是佛法欲灭时，于一日夜学是行，比前福报胜于彼。
